Naar de inhoud
Match-AI - AI-collega’s voor het MKB
Terug naar AI Academy
Privacy & ComplianceBijgewerkt: 11 min leestijd

EU AI Act voor het mkb: AI-geletterdheid en wat je nu moet doen

De EU AI Act voor het mkb: de tijdlijn met exacte data, de plicht tot AI-geletterdheid, de risicocategorieën en een checklist. Feitelijk en met bronnen.

Peter van de GroepPraktische inzichten van Match-AI
EU AI Act voor het mkb: AI-geletterdheid en wat je nu moet doen

Kort antwoord

De EU AI Act, in Nederland de AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689), regelt het gebruik van AI in de Europese Unie. Voor de meeste mkb-bedrijven draait het om twee zaken: zorgen voor AI-geletterdheid van medewerkers en geen verboden toepassingen gebruiken. Dit is geen juridisch advies; controleer de bron.

Wat is de EU AI Act en voor wie geldt hij?

De AI Act is een Europese verordening met regels voor aanbieders en gebruikers van AI-systemen. Een mkb-bedrijf is meestal “deployer” (gebruiker): je gebruikt AI-systemen van anderen, zoals een AI-assistent of een AI-collega. Bouw je zelf een AI-systeem en breng je het op de markt, dan ben je aanbieder en gelden zwaardere regels. De verordening geldt ook voor organisaties buiten de EU als hun AI-uitkomsten in de EU worden gebruikt.

Wat is de tijdlijn van de AI Act, met exacte data?

Belangrijkste data van de AI-verordening
DatumWat gebeurt erBron
1 augustus 2024De AI-verordening treedt in werkingEuropese Commissie
2 februari 2025Verboden AI-praktijken en de verplichting tot AI-geletterdheid gaan geldenEuropese Commissie
2 augustus 2025Regels voor AI-modellen voor algemeen gebruik en de bestuursregels gaan geldenEuropese Commissie
27 juli 2026De Digital Omnibus on AI (Verordening (EU) 2026/1744) treedt in werking en wijzigt onder meer artikel 4 en de data voor hoog-risico-systemenEUR-Lex
2 augustus 2026Transparantieverplichtingen van artikel 50 gaan gelden, zoals bezoekers informeren dat ze met een AI-systeem pratenEUR-Lex en Europese Commissie
2 december 2027Hoog-risico-systemen uit bijlage III, zoals AI voor werving en selectie (oorspronkelijk 2 augustus 2026)EUR-Lex
2 augustus 2028Hoog-risico-systemen die in producten zijn ingebouwd (bijlage I)EUR-Lex

Voor machineleesbare markering van synthetische content geldt voor systemen die vóór 2 augustus 2026 op de markt waren een overgangstermijn tot 2 december 2026. De data kunnen opnieuw wijzigen; controleer de actuele tekst op EUR-Lex en de pagina van de Europese Commissie.

Is AI-geletterdheid verplicht voor mkb-bedrijven?

Ja, in de vorm die artikel 4 nu geeft. Aanbieders en gebruikers van AI-systemen moeten maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van hun personeel en van anderen die namens hen met AI werken bevorderen, rekening houdend met kennis, ervaring, opleiding en de context van het gebruik. Dat geldt sinds 2 februari 2025. Sinds de Digital Omnibus (27 juli 2026) is de formulering een plicht om maatregelen te nemen, en niet een plicht om per medewerker een bepaald niveau aan te tonen.

De wet schrijft geen vaste cursus of certificaat voor. Training is een passende maatregel, maar niet de enige. Leg vast wat je hebt gedaan, zodat je dat kunt laten zien.

  • Maak een overzicht van de AI-tools die je team gebruikt en door wie.
  • Leg uit wat die tools wel en niet kunnen en welke gegevens erin mogen.
  • Train medewerkers passend bij hun rol, bijvoorbeeld een korte sessie en een eenvoudig AI-beleid.
  • Noteer wanneer en wat je hebt gedaan.

Welke risicocategorieën kent de AI Act?

Vier niveaus van risico
CategorieBetekenisVoorbeeld
VerbodenNiet toegestaanSociale scoring, emotieherkenning op de werkplek (met beperkte uitzonderingen)
Hoog risicoToegestaan onder strenge voorwaardenAI voor werving en selectie of beoordeling van werknemers
TransparantieGebruikers moeten het wetenChatbots en AI-telefonie: laat weten dat het om AI gaat
Minimaal risicoGeen specifieke verplichtingenDe meeste administratieve AI-toepassingen, zoals samenvatten of sorteren

Of een toepassing onder hoog risico valt, hangt af van de precieze toepassing in bijlage III. Een AI-collega die klantmails sorteert of een offerte voorbereidt valt in de regel niet in die lijst, maar beoordeel dat per toepassing.

Wat zijn de boetes?

Artikel 99 noemt voor verboden praktijken boetes tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet, voor andere overtredingen van verplichtingen tot 15 miljoen euro of 3 procent. Voor mkb-bedrijven geldt het laagste van de twee bedragen.

Checklist: wat moet je als mkb-bedrijf nu doen?

  • Inventariseer: welke AI gebruik je, en waarvoor?
  • Check de verboden lijst: gebruik je niets wat verboden is?
  • Bepaal de categorie: valt een toepassing onder hoog risico, zoals selectie van sollicitanten?
  • Regel AI-geletterdheid: train en leg vast.
  • Wees transparant: laat klanten weten als ze met AI praten.
  • Kies leveranciers bewust: vraag naar dataverwerking en menselijk toezicht.

Hoe past een AI-collega van Match-AI hierin?

Een AI-collega bereidt terugkerend werk voor en vraagt bij gevoelige acties eerst akkoord van een mens. Dat menselijke toezicht past bij de bedoeling van de verordening. Jouw organisatie blijft zelf verantwoordelijk voor het naleven van de regels. In de inwerkperiode leggen we uit hoe de AI-collega werkt, wat dat helpt bij je AI-geletterdheidsmaatregelen.

Wat kost een AI-collega?

De indicatieve prijs bij Match-AI:

  • AI-collega van Match-AI: vanaf €999 excl. btw per 4 weken (tot 3 personen), €1.499 voor 410 personen.
  • Inwerkperiode: €999 excl. btw. We brengen samen je werk in kaart, koppelen de AI-collega aan je eigen systemen en werken hem in op echt werk van je team.
  • Wat het tarief bepaalt: je organisatie, de taken en de koppelingen. We stemmen dat vooraf met je af.

Bekijk wat is inbegrepen op de prijspagina

Veelgestelde vragen over de EU AI Act

Geldt de EU AI Act voor mijn mkb-bedrijf?

Ja, als je AI-systemen gebruikt in de EU. Meestal ben je gebruiker (deployer), waarvoor lichtere verplichtingen gelden dan voor aanbieders. Welke regels precies gelden, hangt af van je toepassingen.

Is AI-geletterdheid verplicht?

Ja. Artikel 4 vraagt dat aanbieders en gebruikers van AI maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van hun personeel bevorderen. Sinds de Digital Omnibus van 27 juli 2026 is dat een plicht om maatregelen te nemen, zonder vast niveau per persoon. Een certificaat is niet verplicht.

Per wanneer gelden de regels voor hoog-risico-AI?

Voor systemen uit bijlage III geldt 2 december 2027, voor in producten ingebouwde systemen 2 augustus 2028 (Verordening (EU) 2026/1744). Oorspronkelijk was dat 2 augustus 2026.

Moet ik klanten vertellen dat ze met AI praten?

Ja. Artikel 50 vraagt dat mensen worden geïnformeerd dat ze met een AI-systeem communiceren, tenzij dat uit de context duidelijk is. Dat geldt sinds 2 augustus 2026.

Is dit juridisch advies?

Nee. Dit is een feitelijke samenvatting met bronnen. Raadpleeg voor jouw situatie een jurist of de bron zelf.

Wil je weten hoe een AI-collega past in jouw organisatie, met menselijke controle?

Plan een gesprek
Peter van de Groep

Geschreven door

Peter van de Groep

Partner

Volg op LinkedIn